"Muziek hoor je met je neus," zeggen de Japanners. Deze uitdrukking duidt op een diepgaande, intuïtieve waarneming die verder gaat dan het gehoor. De wortels ervan liggen in een eeuwenoude...
"Muziek hoor je met je neus," zeggen de Japanners. Deze uitdrukking duidt op een diepgaande, intuïtieve waarneming die verder gaat dan het gehoor. De wortels ervan liggen in een eeuwenoude traditie waarin het ware genot van kunst een multidimensionaal gevoel vereist, waarmee de "essentie" ervan wordt gevat.
De oorsprong van de uitdrukking ligt in Kodo (香道), de kunst van het "luisteren" naar de geuren van wierook. Tijdens de Muromachi-periode (1336-1573) snuffelden aristocraten niet zomaar aan dure harsen zoals oud. Ze "luisterden" meditatief naar de subtiele nuances ervan, in een poging de geschiedenis te ontcijferen.
Deze filosofie heeft zich verspreid naar alle kunstvormen. "Luisteren met de neus" naar muziek betekent het vastleggen van de onzichtbare "aura", de emotionele ondertoon en de stilte tussen de noten. Het betekent de intenties van de componist te doorgronden en de diepte van elke frase aan te voelen, bijvoorbeeld in stukken voor koto.
In de Japanse muziek ligt de nadruk op *ma* (間) – de betekenisvolle pauzes en ruimtes tussen de klanken. Meditatieve melodieën van de shakuhachi-fluit of opera-uitvoeringen van Noh vereisen van de luisteraar niet alleen dat hij met zijn oren luistert, maar dat hij het drama van de stilte met zijn hele wezen "voelt".
"Luisteren met je neus" draait dus om een diepgaande, holistische beleving van kunst: of het nu gaat om aroma's, geluiden of schilderijen. Het is een oproep tot een bewuster onderdompeling. Probeer het zelf: sluit je ogen en "ruik" aan je favoriete melodie, voel de ware essentie ervan.
Kies hoe je deze video wilt bekijken
